تبليغاتX
(آتر(ایران و گردشگری آتر
ایران و گردشگری
 یادداشت های روزانه ۱۱

 

جشن تیرگان فرخنده باد

 

برای دیدن توضیحات این جشن بزرگ اینجا را کلیک کنید

 

 

|+| نوشته شده توسط رزگار در یکشنبه سی و یکم خرداد 1388  |
 شناخت انواع ابرها

  شناخت نوع ابرهای تشکیل شده در آسمان فواید زیادی برای طبیعت گردان و کوهنوردها دارد که مهمترین آن قدرت پیش بینی شرایط جوی و تصمیم گیری صحیح تر است. هر چند در ارتفاعات بلند سرعت شکل گیری و دگرگونی ابرها شاید انقدر سریع باشد که عملا فرصت چنین کاری را نداشته باشیم اما با داشتن این دانش می توانیم در برخی برنامه های کوهنوردی و سایر برنامه های طبعت گردی مثل جنگل نوردی ، دره نوردی و کویر نوردی هم بهتر تصمیم بگیریم و هم از دیدن ابرها و دانستن نام و عملکرد آنها لذت بیشتری از این زیبایی بالای سرمان ببریم. متن زیر حاصل تحقیق و ترجمه چند روزه در سایتهای معتبر هواشناسی و دانشنامه های مرجع است که جمع آوری و ترجمه آن توسط آقای توحید نوروزی انجام گرفته است.امیدوارم لذت ببرید.

Cirrus (سیروس)Cirrostratus (سیرو استراتوس)

 

 

 

 

 

Cirrocumulus (سیرو کومولوس)Altocumulus (التو کومولوس)

 

 

 

 

 

Altostratus (التو استراتوس)Stratocumulus (استراتو کومولوس)

 

 

 

 

 

Stratus (استراتوس)Cumulus (کومولوس)

 

 

 

 

 

Cumulonimbus (کومولو نیمبوس)Nimbostratus (نیمبو استراتوس)

 

 

 

 

 

|+| نوشته شده توسط رزگار در جمعه بیست و پنجم اردیبهشت 1388  |
 آداب سفر ۲

 

نکات ایمنی در سفر به کویر

کویر

 

كوير در عين زيبايي محيطي است خشن.سفر به كوير مستلزم نكاتي است كه عدم رعايت آنها چه بسا موجب خسارات جاني ومالي مي شود.در اين مقاله در پي آنيم كه بگوييم چگونه به كوير سفر كنيم تا از زيباييهاي آن لذت ببريم و سفري سالم و بيادماندني داشته باشيم،


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط رزگار در دوشنبه دهم فروردین 1388  |
 آداب سفر ۱

ایمنی در راه و اتومبیل


تعداد حوادثی که در راه رخ میدهد همیشه بیش از حوادث کار یا خانگی است و با توجه به عواملی که سالهای اخیر موجب حوادثی در مسیر راه شده است و در اخبار و نشریات منعکس گردیده، بحث ایمنی در راه تنظیم شده است لذا رعایت نمودن نکات ایمنی درمسافرت از بوجود آمدن و بروز حوادث احتمالی پیشگیری می نماید.

 

ایمنی در راه

 

• اطمینان از سالم بودن اتومبیل (شامل ترمزها، میل گاردان، چرخها و سیستم برق، لوله های بنزین و متعلقات دیگر) بهمراه داشتن آچار و لوازم یدکی و زنجیر چرخ و زاپاس و روغن ترمز و تسمه پروانه و علائم هشداردهنده و چراغ قوه و غیره الزامیست.
• اتومبیل خود را به کمربندهای ایمنی مجهز کرده و هنگام رانندگی از آنها استفاده نمائید.
• آزمایش چراغهای اتومبیل و فلاشر و راهنما و مهشکن و غیره.
• بهمراه داشتن عینک دودی و آماده نمودن آفتابگیر اتومبیل در مواقع مناسب هنگام رانندگی درهوای آفتابی.
• بهمراه داشتن کیف محتوی لوازم کمکهای اولیه ضروری است.
• بهمراه داشتن یک دستگاه خاموش کننده پودری الزامیست.
• شماره تلفن های حوزه انتظامی، ایستگاه آتش نشانی و امداد و نجات و آگاهی وسایر شماره تلفن های مربوط به سازمان های امدادی و خدماتی هم چون آب وفاضلاب، بر ق و گاز را در دسترس داشته باشید تا در صورت نیاز بتوانید سریعا با این مراکز تماس بگیرید.

• اگر خودرو خود را در هنگام مسافرت در داخل حیاط منزل پارک کرده اید حتما از بسته بودن درب های آن اطمینان حاصل کرده و مضافأ سیستم برق آن را به طور کامل قطع نمائید. به فرزندان خود گوشزد نمائید که از بیرون آوردن دست و یا سرخود از پنجره خودداری نمایند.در زمان سبقت گرفتن مخصوصا از تریلی ها به علت متراژ زیاد دقت فرمائید فاصله متناسبی با اتومبیل روبرو داشته باشید.
• هیچ گاه در زمان خسته بودن رانندگی ننمائید.
• سعی نمائید هر چند کیلومتر یکبار در محلی مطمئن پارک نموده و با بستن چشم های خود خستگی دید را برطرف نموده و در ضمن به موتور اتومبیل خود هم استراحت داده اید.
• دقت نمائید در پشت شیشه عقب اتومبیل اجناسی مانع دید شما نشود قرار ندهید.
• در زمان رانندگی دقت نمائید که با دو دست خود فرمان را گرفته و این عمل در زمان ترکیدن لاستیک و یا فرار از حادثه های احتمالی کمک مؤثری است.
• آئینه جلو و بغل های اتومبیل خود را کاملا چک نمائید.
• در هنگام شب حتی المقدور از نور پائین استفاده نمائید.
• در هنگام حرکت در مه چنانچه قادر به دیدن نیستید از حرکت خودداری نمائید.
• در جاده های بارانی مواظب لغزیدن اتومبیل باشید.
• دقت نمائید شیشه های اتومبیل همیشه تمیز و سیستم برف پاک کن آن همیشه آماده باشد.
• در زمان توقف در استراحتگاههای میان جاده ای مواظب تردد فرزندان خود در کنار جاده باشید.

• چون پارک کردن اتومبیل در جای نامناسب تا کنون چندین مورد حادثه آفریده است لذا توصیه می شود به منظور جلوگیری از سقوط اتومبیل از پارک کردن در شانه خاکی جاده های کم عرض اطراف سدها و رودخانه ها که معمولا از شیب تندی نیز برخوردار هستند اکیدا خودداری فرمائید زیرا به علت شنی بودن زمین سطح تماس لاستیک با زمین بسیار کم بوده و عبور یک کامیون یا اتوبوس می تواند اتومبیل را از جای خود حرکت داده و حتی به دره سقوط نماید.

• اگر فن شنا را نمی دانید به امید و اتکا به وسایل نامطمئن مانند تویوپ و امثالهم به داخل آبهای عمیق نرفته و در صورتیکه شناگر خوبی هم هستید از ساحل دور نشوید .
• در اطراف استخرها و هنگام شنا هرگز شوخی نکنید.
• در داخل تونل ها بخاری اتومبیل را خاموش نموده و در راه بندان های داخل تونل که اتومبیل شما باید مدتی طولانی تر از حد معمول در داخل تونل بماند از گاز دادن بی مورد اتومبیل اکیدا خودداری و در صورت امکان کلیه اتومبیل ها لازم است موتور اتومبیل خود را حتما خاموش نمایند. توجه داشته باشید غلطیدن بطری و اشیای مدور دیگر از زیر صندلی به زیر پدالها باعث حوادث تلخی خواهد شد زیرا هنگام ترمز زدن اتومبیل در مواقع اضطراری بطری مانع از پائین رفتن
• پدال شده و اتومبیل از کنترل خارج خواهد شد. از پارک کردن اتومبیل در شانه خاکی جاده های شیب دار مشرف به دره ها جدأ خودداری نمائید. زیرا سطح اتکای لاستیک با اتومبیل مخصوصأ در زمین های شنی بسیار کم بوده و با
• حرکت اتوبوس و کامیون های بزرگ از کنار اتومبیل ممکن است جابجایی هوا رفته رفته اتومبیل را به دره پرتاب نماید.

• کسانیکه دارای حساسیت های مختلف پزشکی می باشند هنگام عبور از کنار مزارع و یا کارخانجات که بوها ی مختلفی از آنها به مشام می رسد بلافاصله دچار عطسه های طولانی و ممتد می شوند که این مسئله در حال رانندگی در جاده های کوهستانی و شلوغ می تواند حوادث تلخی را بدنبال داشته باشد. هنگام رانندگی از نشاندن اطفال در دامن راننده اکیدا خودداری نمائید.
• هر اتومبیل برا ی تعداد معدودی سرنشین ساخته و برنامه ریزی فنی شده است لذا از سوار کردن سرنشین اضافه به بهانه های مختلف اکیدا خودداری کرده و با سوار کردن اطفال در صندوق عقب اتومبیل به بهانه نزدیکی راه و غیره جان خود و همراهان را به خطر نیندازید.

• ورود ناگهانی زنبور و حشرات دیگر به داخل اتومبیل و شلوغ کردن سرنشینان جهت بیرون راندن آن گاها به محدود کردن دید راننده و اختلال تمرکز و ایجاد سانحه کمک کرده است.
• روشن کردن گاز پیک نیک و چراغ های نفتی در داخل وسایط نقلیه عمومی کاری بسیار خطرناک و حادثه ساز است در هر شرایط آب و هوایی از انجام این عمل ممانعت جدی به عمل آورید.
• قبل از مسافرت کلیه نقایص موجود در اتومبیل خود را حتما برطرف نموده و برگ معاینه فنی خودرو را دریافت نمائید.
• جهت رفع نقایص جزئی اتومبیل تعدادی تجهیزات لازم و لوازم یدکی ضروری به همراه داشته باشید.
در طول مسیر مسافرت سرنشینان جلوی اتومبیل ها حتما از کمربند ایمنی استفاده نمایند.
• صندوق عقب اتومبیل همواره در معرض خطر تصادف می باشد . لذا لازم است از گذاشتن ظروف محتوی بنزین و سیلندرهای گاز پیک نیکی و غیره در داخل صندوق عقب اتومبیل خودداری فرمائید.

• افتادن بار و اثاثیه از باربند اتومبیل ها همیشه در جاده ها حوادثی را بوجود آورده است ضمن اینکه به این مسئله شخصأ توجه خاص می نمائید. هنگام رانندگی با حفظ فاصله از اتومبیل جلویی این خطر را خنثی نمائید.

منبع: ایرپدیا

|+| نوشته شده توسط رزگار در پنجشنبه هشتم اسفند 1387  |
 گنج واره


" گنج واره"    یا     "Geo-cache" 

 

گنج واره

 

  Geo-cache به معنای "پنهان شده در زمین" است که به فارسی آن را "گنجواره" ترجمه کرده ایم. بطور خلاصه ، گنجواره یک پروژه تفريحي و غيرانتفاعي است كه درآْن شيئي را در نقطه اي از زمين مخفي كرده ومختصات دقيق آن را با GPS ‌ مشخص كرده و در اينترنت قرار مي دهند تا ديگران با مراجعه به سايت اينترنتي مربوطه (www.geocaching.com) مختصات گنجواره مذكور را يادداشت كرده بوسيله GPS‌ آنرا پيدا كنند و سپس اسم و مشخصات خود و تاريخ بازدید را درآن ذكر كنند و در اينترنت نيز بازديد خود را ثبت نمايند .

  شيء مورد نظر معمولا فاقد ارزش مادي است وتشكيل شده از يك ظرف نفوذ ناپذير كه داخل آن اشياء مختلفي با سليقه شخصي قرار ميدهند ( مثلاً‌ سكه معمولي ، آينه ، شانه ، چاقو، فندك، تسبيح، گيره كاغذ، عكس ، نقشه و ... ).
نكته مهم اين است كه شيء مذكور خوراكي ويا فاسد شدني نباشد .
نکته ديگر آنكه سه چيز حتماٌ‌ داخل ظرف مذكور قرار داده شود :
۱-ياد داشتي بطور خلاصه مبني بر اينكه گنجواره چيست (نمونه ای از این یادداشت را در انتهای متن ملاحظه می کنید).
۲- دفترچه اي كه هر بازديد كننده اسم و مشخصات خود وتاريخ را درآن ثبت كند .
۳- خودكار جهت ثبت موارد مذكور.
هر بازديد كننده پس از ثبت مشخصات خود مي تواند يك يا چند مورد از اشياء موجود در گنجواره را برداشته وبه جاي آن چيز ديگري بگذارد ( مهم نيست چه چيزي باشد واهميت مادي آن مورد نظر نيست ).
اندازه گنجواره ممكن است كوچك ( در حدود اندازه قوطي كبريت ) يا متوسط ( در حدود يك ظرف پلاستيكي غذا ) ‌و يا بزرگتر باشد . اما اندازه متوسط معمول تر است .
درجه دشواري محل ممكن است آسان ( مثلاٌ كنار جاده ) تا موارد بسيار دشوار ( مثلاًٌ‌ مناطق صعب العبور ) باشد .
  اين پروژه ممكن است در ابتدا بي حاصل و بي معني به نظر برسد اما هم اكنون به سرگرمي بسيار پرطرفداري تبديل شده است بطوريكه در كشورهاي پيشرفته در نزديكي هرشهر ممكن است صدها گنجواره وجود داشته باشد كه يافتن يك يا چند تا از آنها در يك مسافرت ويا يك روز تعطيل به عنوان يك تفريح سالم شناخته شده است .

 

 


  در كشور ما متاسفانه تا كنون ( ۱۳۸۷ ) تعداد زيادي گنجواره گذاشته نشده است و همان ها كه گذاشته شده نيز تاكنون مورد بازديد قرار نگرفته است !
نكته :‌ بديهي است قراردادن گنجواره نبايد باعث تجاوز به ملك خصوصي افراد گردد و ضمناً‌ نبايد به محيط زيست خسارت وارد كند .
نكته :‌ بايد گنجواره طوري قرار داده شود كه تا حد امكان بصورت تصادفي توسط افرادي كه از آنجا عبور مي كنند يافت نشود در غير اينصورت ممكن است گنجواره اصطلاحاًٌ‌ (غارت) شود .
آنچه ذكر شد گنجواره معمولي است اما مي توان در آن پيام هاي آموزشي و بهداشتي و ... نيز قرارداد تا اين پيام ها از يك گنجواره به گنجواره ديگر سفر كند و باعث اشاعه آن پيام فرهنگي گردد .
نوع ديگر گنجواره هاي سريال هستند كه در گنجواره اول آدرس دومي و در دومي آدرس سومي و ... را قرارداده و در گنجواره آخر مثلاٌ‌ يك شئي با ارزش قرار داشته باشد .
  اميد است با آشنايي كوهنوردان و طبيعت دوستان با اين سرگرمي و استفاده بيشتر آنها از GPS‌ضمن آنكه تمرين و آموزش براي كاربرد GPS‌ مي باشد سرگرمي فوق به تدريج رونق يابد .

|+| نوشته شده توسط رزگار در پنجشنبه یکم اسفند 1387  |
 یادداشت های روزانه ۱۰

 

سپندارمذگان فرخنده باد

 

برای دیدن توضیحات این جشن بزرگ اینجا را کلیک کنید

|+| نوشته شده توسط رزگار در چهارشنبه سی ام بهمن 1387  |
 جشن دیگان

جشن دیگان 

جشن دیگان

واژه دی که در اوستا «دتهوش»(Dathush) یا «دزوه»(Daz-vah) می باشد به معنی دادار یا آفریننده و آفریدگار است که همیشه به مانند صفتی برای اهورامزدا آورده شده است. واژه «دی» از مصدر «دا» آمده است که در اوستا و فارسی هخامنشی (پارسی باستان) و سانسکریت به معنی دادن، آفریدن، ساختن، و بخشیدن، است.در پهلوی «داتن»(Datan) و در فارسی «دادن» شده است و «داتر»(Dater) که در پهلوی «داتار» و در فارسی «دادار» یا آفریدگار گفته می شود و در خود اوستا در آفرینگان گاهنبار بند ۱۱ صفت دتهوش برای دهمین ماه سال بکار رفته است.

  روز هشتم و پانزدهم و بيست وسوم هر ماه (۲دی و۹ دی و ۱۷دی به تقويم امروزی ) به نام دي است و براي تشخيص اين سه روز از يکديگر هر يک از اينها را با نام بعد از خودش مي خوانده و دي بآذز دي بمهر و دي بدين مي گويند يعني اين سه روز را براي باز شناختن به روز بعد خودش نسبت مي دهند ضمن آنکه مي دانيم روز اول هر ماه هرمزد يا اورمزد مي باشد که نام آفريننده جهان است پس به اين ترتيب روز اول (۲۵ آذر به تقويم امروزی)و هشتم و پانزدهم و بيست وسوم ديماه به نام خداوند است و خود ماه هم به معناي خداوند است، چون نام ماه و روز يکي مي شود هر چهار روز جشن است اين جشنها را جشن اورمزد و سه دي گويند يعني اولي در اورمزد روز و سه ديگر در سه روزي است که هر سه دي نام دارد.

 در ترجمه آثار الباقيه راجع به دي ماه مطالبي نوشته شده که خلاصه آنها به اين شرح است ((دي ماه نخستين روز آن خرم روز است و اين روز و اين ماه هر دو بنام خداوند است که هرمزد ناميده شده يعني پادشاه حکيم و صاحب راي و آفريدگار . در اين روز عادت ايرانيان چنين بود که پادشاه از تخت پايين مي آمد و جامه سفيد مي پوشيد و در بيابان بر فرشهاي سفيد مي نشست و دربانها و محافظان را که هيبت پادشاه به آنهاست کنار مي راند و هر کس که مي خواست پادشاه را ببيند خواه دارا يا نادار بدون هيچگونه حاجب و مانع به نزد شاه مي رفت و با او گفتگو مي کرد و در اين روز پادشاه با برزگران مجالست مي نمود و در يک سفره با آنها غذا مي خورد و مي گفت من امروز مانند يکي از شماها هستم و با شما برادرم زيرا دوام و پايداري دنيا به کارهاي است که با دست شما انجام مي شود و امنيت مملکت نيز با شاه است نه شاه را از رعيت گريزي است و نه رعيت را از شاه و چون حقيقت امر چنين باشد پس من که پادشاه هستم با شما برزگران برادر مي باشم و مانند دو برادر مهربان خواهيم بود)).

|+| نوشته شده توسط رزگار در شنبه بیست و هشتم دی 1387  |
 دیدنی های همدان

  استان همدان در غرب ايران و بين مدارهاي 33 درجه و 59 دقيقه تا 35 درجه و 48 دقيقه عرض شمالي و 47 درجه وو 34 دقيقه تا 49 درجه و 36 دقيقه طول شرقي از نصف النهار مبدا قرار دارد.
  استان همدان از شمال به استانهاي زنجان و قزوين ، از جنوب به استان لرستان ، از شرق به استان مرکزي و از غرب به استان کرمانشاه و قسمتي از استان کردستان محدود است.گستردگي اين استان حدود 19493 کيلومتر مربع و حدود 1/2 درصد وسعت کشور است.

استان همدان


  نام همدان يرگرفته از عبارت هگمتانه پارسي باستان است که در کتيبه بيستون توسط داريوش هخامنشي ضبط شده است.اين نام در زبان يوناني اکباتان ذکر شده است.هگمتانه از دو واژه "هنگ" و "متانا" تشکيل شده و به معني محل اجتماع است.
  اين دو واژه در تورات "اخمثا" مرکب از هاخاي زندي و ثاناي پالي آمده که شعبه اي از زبان سانسکريت است و ثانا به معني ستان فارسي يا محل و مکان است و اخمثا را به شهر دوستي ترجمه کرده اند.
  براساس نتايج سرشماري عموعي نفوس مسکن سال 1375 کل جمعيت استان 1677957 نفر است.همدان مرکز استان از گذشته هاي دور مهد پرورش بزرگان و عالماني چون باباطاهر ، عين القضات همداني ، ابوعلي سينا و ... بوده است.بر اساس آخرين تقسيمات کشوري استان همدان شامل 8 شهرستان به نامهاي اسدآباد ، بهار ، تويسرکان ، رزن ، کبودر آهنگ ، ملاير ، نهاوند و همدان است.
  آب و هواي استان در نتيجه وجود کوههاي مرتفع ، رودخانه ها و چشمه سارهاي فراوان و پر آب و پستي بلندي هاي زياد،متغير است.بدين ترتيب که هواي دره هاي شمالي الوند ، سرد و هواي دره هاي بخش مرکزي ملايم مي شود.زمستان هاي اين استان سرد و پر برف و باران و تابستان هاي آن معتدل است.
  در استان همدان اقوام مختلفي با فرهنگ و آداب و سنن ويژه سکونت دارند که عبارتند از ترک ، لر ، لک ، کرد و فارس.با توجه به حضور اقوام مختلف در اين استان ، پراکندگي زبان ها و لهجه هاي گوناگون در سطح استان به خوبي مشاهده مي شود.زبانهايي همچون فارسي ، آذري ، کردي و گويش لري و لکي.


ادامه مطلب
|+| نوشته شده توسط رزگار در پنجشنبه بیست و ششم دی 1387  |
 وطن

وطن

 

وطن وطن نظر فکن به من که من
به هر کجا غریب وار که زیر آسمان دیگری غنوده ام
همیشه با تو بوده ام ، همیشه با تو بوده ام ، همیشه با تو بوده ام
اگر که حال پرسیم تو نیک می شناسیم
من از درون غصه ها و قصه ها برآمدم
چه غمگنانه سالها که بال زدم به روی بحر بی کناره ات
که در خروش آمدی به جنب و جوش آمدی
به اوج رفت موج های تو
که یاد باد اوج های تو
کنون گر ز خنجری میان کتف خسته ام
اگر که ایستاده ام و یا ز پا فتاده ام
برای تو ، به راه تو ، شکسته ام
سپاه عشق در پی است ، شرار و شور کار ساز با وی است
دریچه های قلب باز کن ، سرود شب شکاف آن زچارسوی این جهان
کنون به گوش می رسد ، من این سرود ناشنیده رابه خون خود سروده ام
وطن وطن وطن وطن تو سبز جاودان بمان
که من پرنده ای مهاجرم که از فراز باغ با صفای تو به دور دست مه گرفته پر گشوده ام
وطن وطن وطن وطن تو سبز جاودان بمان

|+| نوشته شده توسط رزگار در جمعه سیزدهم دی 1387  |
 شب یلدا

شب چله (یلدا)

شب زايش خورشيد و آغاز سال نو ميترايی

  دیر زمانی است كه مردمان ایرانی و بسیاری از جوامع دیگر، در آغاز فصل زمستان مراسمی را برپا می‌دارند كه در میان اقوام گوناگون، نام‌ها و انگیزه‌های متفاوتی دارد. در ایران و سرزمین‌های هم‌فرهنگ مجاور، از شب آغاز زمستان با نام «شب چله» یا «شب یلدا» نام می‌برند كه همزمان با شب انقلاب زمستانی است. به دلیل دقت گاهشماری ایرانی و انطباق كامل آن با تقویم طبیعی، همواره و در همه سال‌ها، انقلاب زمستانی برابر با شامگاه سی‌ام آذرماه و بامداد یكم دی‌ماه است. هر چند امروزه برخی به اشتباه بر این گمانند كه مراسم شب چله برای رفع نحوست بلندترین شب سال برگزار می‌شود؛ اما می‌دانیم كه در باورهای كهن ایرانی هیچ روز و شبی، نحس و بد یوم شناخته نمی‌شده است. جشن شب چله، همچون بسیاری از آیین‌های ایرانی، ریشه در رویدادی كیهانی دارد.

 

شب یلدا

 

  خورشید در حركت سالانه خود، در آخر پاییز به پایین‌ترین نقطه افق جنوب شرقی می‌رسد كه موجب كوتاه شدن طول روز و افزایش زمان تاریكی شب می‌شود. اما از آغاز زمستان یا انقلاب زمستانی، خورشید دگرباره بسوی شمال شرقی باز می‌گردد كه نتیجه آن افزایش روشنایی روز و كاهش شب است. به عبارت دیگر، در شش‌ماهه آغاز تابستان تا آغاز زمستان، در هر شبانروز خورشید اندكی پایین‌تر از محل پیشین خود در افق طلوع می‌كند تا در نهایت در آغاز زمستان به پایین‌ترین حد جنوبی خود با فاصله ۵/۲۳ درجه از شرق یا نقطه اعتدالین برسد. از این روز به بعد، مسیر جابجایی‌های طلوع خورشید معكوس شده و مجدداً بسوی بالا و نقطه انقلاب تابستانی باز می‌‌گردد. آغاز بازگردیدن خورشید بسوی شمال‌شرقی و افزایش طول روز، در اندیشه و باورهای مردم باستان به عنوان زمان زایش یا تولد دیگرباره خورشید دانسته می‌شد و آنرا گرامی و فرخنده می‌داشتند. 

  در گذشته، آیین‌هایی در این هنگام برگزار می‌شده است كه یكی از آنها جشنی شبانه و بیداری تا بامداد و تماشای طلوع خورشید تازه متولد شده، بوده است. جشنی كه از لازمه‌های آن، حضور كهنسالان و بزرگان خانواده، به نماد كهنسالی خورشید در پایان پاییز بوده است، و همچنین خوراكی‌های فراوان برای بیداری درازمدت كه همچون انار و هندوانه و سنجد، به رنگ سرخ خورشید باشند.

  بسیاری از ادیان نیز به شب چله مفهومی دینی دادند. در آیین میترا (و بعدها با نام كیش مهر)، نخستین روز زمستان به نام «خوره روز» (خورشید روز)، روز تولد مهر و نخستین روز سال نو بشمار می‌آمده است و امروزه كاركرد خود را در تقویم میلادی كه ادامه گاهشماری میترایی است و حدود چهارصد سال پس از مبدأ میلادی به وجود آمده؛ ادامه می‌دهد. فرقه‌های گوناگون عیسوی، با تفاوت‌هایی، زادروز مسیح را در یكی از روزهای نزدیك به انقلاب زمستانی می‌دانند و همچنین جشن سال نو و كریسمس را همچون تقویم كهن سیستانی در همین هنگام برگزار می‌كنند. به روایت بیرونی، مبدأ سالشماری تقویم كهن سیستانی از آغاز زمستان بوده و جالب اینكه نام نخستین ماه سال آنان نیز «كریست» بوده است. منسوب داشتن میلاد به میلاد مسیح، به قرون متأخرتر باز می‌گردد و پیش از آن، آنگونه كه ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه نقل كرده است، منظور از میلاد، میلاد مهر یا خورشید است. نامگذاری نخستین ماه زمستان و سال نو با نام «دی» به معنای دادار/خداوند از همان باورهای میترایی سرچشمه می‌گیرد. 

   نخستین روز زمستان در نزد خرمدینانی كه پیرو مزدك، قهرمان بزرگ ملی ایران بوده‌اند (كه هنوز هم حامیان سرمایه‌داری لجام گسیخته اندیشه‌های عدالت‌جویانه او را سد راه منافع طبقاتی خود می‌دانند) سخت گرامی و بزرگ دانسته می‌شد و از آن با نام «خرم روز» یاد می‌كرده و آیین‌هایی ویژه داشته‌اند. این مراسم و نیز سالشماری آغاز زمستانی هنوز در میان برخی اقوام دیده می‌شود كه نمونه آن تقویم محلی پامیر و بدخشان (در شمال افغانستان و جنوب تاجیكستان) است. همچنین در تقویم كهن ارمنیان نیز از نخستین ماه سال نو با نام «ناواسارد» یاد شده است كه با واژه اوستایی «نوسرذه» به معنای «سال نو» در پیوند است.

  هر چند برگزاری مراسم شب چله و میلاد خورشید در سنت دینی زرتشتیان پذیرفته نشده است؛ اما خوشبختانه اخیراً آنان نیز می‌كوشند تا این مراسم را همچون دیگر ایرانیان برگزار كنند. البته در تقویم نوظهوری كه برخی زرتشتیان از آن استفاده می‌كتتد و دارای سابقه تاریخی در ایران نیست، زمان شب چله با ۲۴ آذرماه مصادف می‌شود كه نه با تقویم طبیعی انطباق دارد و نه با گاهشماری دقیق ایرانی و نه با گفتار ابوریحان بیرونی كه از شب چله با نام «عید نود روز» یاد می‌كند. از آنرو كه فاصله شب چله با نوروز، نود روز است.

|+| نوشته شده توسط رزگار در یکشنبه یکم دی 1387  |
 
 
بالا