RSS  

  در گاهشماری زرتشتیان هر سال دوازده ماه سی روزه دارد و یک پنج روز که به او پنجه می گویند.هر کدام از روز های ماه نامی دارند که در این بین نامهای دوازده ماه نیز وجود دارد مانند فروردین،خرداد،بهمن و ... هر گاه نام روز با نام ماه یکی شود ایرانیان آن روز را جشن می گیرند.روز هفتم هر ماه مرداد نام دارد.جشن مردادگان در روز هفتم مرداد ماه و به مناسبت همنام شدن روز و ماه برگزار می شود.به دليل سی و یک روزه بودن بعضی از ماه ها در گاهشماری خورشیدی روز هفتم مرداد ماه یا همان مردادگان با سوم مرداد برابر می شود.

  نام مرداد در اصل «اَمِـرِتات» و بعدها «اَمُـرداد» شد، اما بیش از هزار سال است كه در ادبیات فارسی (و از جمله در شاهنامه فردوسی) بگونه «مُـرداد» بكار رفته و شناخته شده است و كاربرد آن به همین گونه اشتباه نمی‌باشد. اصرار در نگارش آن به گونه «اَمرداد» لازم بنظر نمی‌رسد؛ چرا كه در اینصورت می‌بایست در نگارش بسیاری دیگر از نام‌های متداول در زبان فارسی مانند بهمن و اسفند نیز تجدیدنظر كرد و این شیوه موجب گسستگی تاریخی زبان فارسی می‌شود.

  هفتم مرداد/ مرداد روز   جشن «مردادگان» جشنی در ستایش و گرامیداشت «مُرداد» (در اوستایی «اَمِـرِتات»، در پهلوی «اَمُـرداد») به معنای بی‌مرگی و جاودانگی است. همچنین مرداد نام یكی از اَمْشاسْپَندان در باورهای ایرانی است که نگاهبان گیاهان و رستنی‌ها بشمار می‌رود.

  ابوریحان در آثارالباقیه می نویسد:"امرداد روز، روز هفتم ماه امرداد است و آنروز بواسطه اتفاق افتادن دو نام روز و ماه با هم جشن می گرفتند،معنای امرداد آنست که مرگ و نیستی نداشته باشد.امرداد فرشته ایست که بحفظ گیتی و تربیت غذاها و دواها که اصل آن نباتات است و زائل کننده گرسنگی و ضرر و امراض می باشد موکل است."

آرش کمانگیر

  همیشه به دنبال فرصتی بودم که مطلبی حتی خیلی کوچک درباره آرش کمانگیر بنویسم.امروز اتفاقی روی یکی از سایتها لینکی با نام "شعر آرش کمانگیر با صدای سیاوش کسرایی" را دیدم،فرصت را غنیمت دانسته و با نوشتن مطلب کوتاهی درباره این اسطوره ایرانی مقداری از دین خود را به ایران عزیز ادا کردم.

  در زمان پادشاهي منوچهر پيشدادي، در جنگي با توران، افراسياب سپاهيان ايران را در مازندران محاصره مي کند. سرانجام منوچهر پيشنهاد صلح مي‌دهد و تورانيان پيشنهاد آشتي را مي‌پذيرند و قرار بر اين مي‌گذارند که کمانداري ايراني برفراز البرزکوه تيري بياندازد که تير به هر کجا نشست آنجا مرز ايران و توران باشد. آرش از پهلوانان ايران داوطلب اين کار مي‌شود. به فراز دماوند مي‌رود و تير را پرتاب مي‌کند. تير از صبح تا غروب حرکت کرده و در کنار رود جيحون يا آمودريا بر درخت گردويي فرود مي آيد. و آنجا مرز ايران و توران مي‌شود.پس از اين تيراندازي آرش از خستگي مي‌ميرد. آرش هستي‌اش را بر پاي تير مي‌ريزد؛ پيکرش پاره پاره شده و در خاک ايران پخش مي‌شود و جانش در تير دميده مي‌شود. مطابق با برخي روايت ها اسفندارمذ تير و کماني را به آرش داده بود و گفته بود که اين تير خيلي دور مي رود ولي هر کسي که از آن استفاده کند، خواهد مرد. با اين وجود آرش براي فداکاري حاضر شد که از آن تير و کمان استفاده کند.بسياري آرش را از نمونه‌هاي بي‌همتا در اسطوره‌هاي‌ جهان دانسته‌اند؛ وي نماد جانفشاني در راه ميهن است. 

  اسطوره آرش کمانگير از داستان‌هایی است که در اوستا آمده و در شاهنامه از آرش در سه جا با افتخار نام برده شده ولي داستان آرش در شاهنامه نيامده است.در کتاب‌هاي پهلوی و نيز در کتاب‌های تاريخ دوران اسلامی به آن اشاراتی شده‌ است. ابوريحان بيرونی، در کتاب خود به نام «آثارالباقيه» به هنگام توصيف «جشن تيرگان»، داستان آرش را بازگو می‌کند و ريشه اين جشن را از روز حماسه آفرينی آرش می‌داند. در اوستا آرش را اِرِخشه خوانده‌اند و معنايش را نيز کسانی معناهايی کرده‌اند: از آن دسته «تابان و درخشنده»، «دارنده ساعد نيرومند» و «خداوند تير شتابان». در اوستا بهترين تيرانداز ارخش ناميده شده است که گمان بر اين است که همان آرش باشد. بعضی معنی آرش را درخشان دانسته‌اند.

به آرامی آغاز به مردن می کنی
اگر سفر نکنی،
اگز چیزی نخواهی،

اگر به اصوات زندگی گوش ندهی،
اگر از خودت قدردانی نکنی.

به آرامی آغاز به مردن می کنی
زمانیکه خودباوری را در خودت بکشی،
وقتی نگذاری دیگران به تو کمک کنند

به آرامی آغاز به مردن می کنی
اگر برده عادات خود شوی،اگر همیشه از یک راه تکراری بروی...

اگر روزمرگی را تغییر ندهی
اگر رنگهای متفاوت به تن نکنی،
یا اگر با افراد ناشناس صحبت نکنی

تو به آرامی آغاز به مردن می کنی
اگر از شور و حرارت،
از احساسات سرکش،
و از چیزهایی که چشمانت را به درخشش وا میدارند
و ضربان قلبت را تندتر می کنند،
دوری کنی...

تو به آرامی آغاز به مردن می کنی
اگر هنگامیکه با شغلت،یا عشقت شاد نیستی،آنرا عوض نکنی
اگر برای مطمئن در نامطمئن خطر نکنی
اگر ورای رویاها نروی،
اگر به خودت اجازه ندهی
که حداقل یکبار در تمام زندگیت
ورای مصلحت اندیشی بروی...

امروز زندگی را آغاز کن!

امروز مخاطره کن!

امروز کاری بکن!

نگذار که به آرامی بمیری...

شادی را فراموش نکن!

"پابلو نرودا"

یلدای خورشید

 ‌در آغاز تابستان، خورشيد از بالاترين جايگاه طلوع خود در افق شمال خاوري برمي‌دمد و در بالاترين جايگاه غروبگاهي خود در افق شمال باختري فرو مي‌رود. حرکت روزانه خورشيد در آسمان نيز در اين هنگام به بالاترين خط سير خود باز مي‌رسد که بيش از ديگر روزهاي سال به قطب آسماني نزديک شده و در نتيجه بلندترين روز سال و کوتاه‌ترين شب سال را پديد مي‌آورد. در اين روز و در لحظه ظهر خورشيدي، زاويه ميان خورشيد و افق جنوبي بيشتر از هر روز ديگر است و آفتاب در اين روز به کمال و اوج ساليانه خود دست مي‌يابد.
 
  از سوي ديگر لازمه تشخيص هنگام فرا رسيدن آغاز تابستان و ديگر مواضع تقويمي ساليانه در دوران باستان، شاخصي براي اندازه‌گيري آن است. اين شاخص‌ها، همانا تقويم‌هايي آفتابي و به ويژه چهارتاقي نياسر در غرب کاشان است.در همه چارتاقي‌هاي ايران، نسبت خاصي ميان پهناي پايه‌ها به طول هر ضلع آن وجود دارد که در نتيجه آن، زاويه تشکيل‌شده ميان خط‌ديدهايي که از ميان پايه‌هاي داخلي بنا مي‌گذرد، با تغييرات ميل خورشيد در طول سال برابر است و مي‌توانسته‌اند با چنين ويژگي جالبي، هنگام‌هاي مفروض ساليانه را تشخيص داده و استخراج کنند. 
 
  در چارتاقي نياسر کاشان سازوکاري انديشيده و ساخته شده است که چند هنگام ساليانه را بتوان با ديدار طلوع خورشيد از ميان روزنه‌هاي تشکيل شده در ميان اضلاع داخلي پايه‌هاي بنا تشخيص داد.اين چارتاقي، تنها نمونه سالم‌ باقي‌مانده از ميان ده‌ها چارتاقي ايران است که پس از حدود دو هزار سال، همچنان کاربري تقويمي و رصدي خود را تا به امروز حفظ کرده است و مي‌توان از جمله در آغاز تابستان به مشاهده طلوع خورشيد از ميان روزنه ويژه آن پرداخت.
 
  امسال نيز ديدار از طلوع خورشيد انقلاب تابستاني به روال چند سال گذشته و پس از انتشار نظريه رضا مرادي غياث آبادي در زمينه کاربري تقويمي چارتاقي‌هاي ايران، در بامداد روز يکم تيرماه در مجاورت چارتاقي نياسر کاشان برگزار شد. در اين برنامه چند هدف اصلي دنبال مي‌شد:
 
 
 ۱- ديدار و آشنايي عملي دوستداران و پژوهشگران اخترباستان‌شناسي با شيوه‌هاي زمان‌سنجي در بنا. 
 ۲- آشنايي با نظرهاي احتمالي منتقدان کاربري تقويمي چارتاقي‌هاي ايران و بررسي ميداني نقدهاي آنان.
 ۳- پيشواز از همايش چارتاقي نياسر براي سال جهاني نجوم (در انقلاب تابستاني سال 1388) و آخرين فرصت براي ديدار و بررسي عملي پژوهشگراني که قصد دارند با ارائه مقاله در اين همايش شرکت کنند. 
 ۴- بررسي دقيق‌تر زاويه ساعتي خورشيد در لحظه طلوع و در نقطه غروبگاهي براي اندازه‌گيري‌هايي با دقتي افزون‌تر از يک درجه که پيش از اين محاسبه شده است. 
 ۵- بررسي ميزان و چگونگي آسيب‌ها و رويدادهاي مخربي که چارتاقي با آنها مواجه شده است.
 ۶- برگزاري گردهمايي پس از پايان ديدار طلوع خورشيد همراه با نمايش اسلايد و سخنراني و توضيحات کارشناسان.

 نام اردبیل از دو واژه آرتا به معنی مقدس و ویلا به معنی شهر تشکیل شده است که تدریجا به آرتاویل و سپس اردبیل تغییر یافته است. استان اردبیل در شمال غربی فلات ایران، با بیش از 18 هزار و 50 کیلومتر مربع، یک درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد.چهار شهرستان این استان در طول 5/282 کیلومتر با جمهوری آذربایجان هم مرز هستند. در 159 کیلومتر از این مرز، رودهای ارس و بالهارود جریان دارند. در طول این مرز، استان اردبیل با جمهوری آذربایجان از دو نقطه اصلاندوز و بیله سوار ارتباط دارد. آذربایجان شرقی مرزهای مشترک با شهرستانهای پارس آباد ، مشکین شهر ، اردبیل و خلخال دارد. استان اردبیل همچنین در جنوب با استان زنجان همجوار است.

  این استان از مشرق با استان گیلان از طریق شهرهای اردبیل و خلخال و رشته کوه طالش همسایه می باشد. راه ارتباطی استان اردبیل با مرکز کشور از طریق محور اردبیل ـ آستارا ( گردنه حیران ) واز راه رشت و قزوین به تهران میسر می شود. استان اردبیل به پیشنهاد دولت و تصویب مجلس شورای اسلامی در سال 1372 از محدوده سیاسی ـ اداری استان آذربایجان شرقی جدا شده و به عنوان استانی مستقل در تقسیمات کشوری جای گرفت .قله‌ سبلان‌ با ۴۸۱۱ متر ارتفاع‌ بلندترین‌ نقطه‌ این‌ استان‌ است‌ و در شمال‌ غربی‌ شهرستان ‌اردبیل‌ واقع‌ شده‌ است‌.

  این استان دارای شش شهرستان، 16 بخش، شش دهستان و 2193 آبادی است. شهرستان اردبیل دارای چهار نوع آب وهوای مدیترانه ای گرم، مدیترانه ای معتدل، کوهستانی سرد و معتدل است . شهرستان اردبیل یکی از مناطق سردسیر ایران است و بین پنج تا هشت ماه از سال سرد است.میزان بارش سالیانه در شهر اردبیل به حدود ۳۳۹ میلیمتر در سال می رسد،میانگین حداکثر دمای سالیانه ۵/۱۶ ، حداقل ۳/۳ و متوسط سالانه دما نیز ۹/۹ درجه سانتیگراد می باشد.

 در گاهشماری زرتشتیان هر روز نامی دارد.دی به مهر روز از تیرماه برابر با پانزدهم تیرماه جشن خام خواری یا به روایت ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه ،عمس یا غفس نام دارد.در این روز باید از خوراک حیوانی و پختنی­ها دوری گزید.البته زرتشتیان چند روز در هر ماه را به نام "نبر" با همین مفهوم دارند،یعنی در این روزها خوردن گوشت و هر نوع جانداری حرام است.

  استان گیلان در شمال کشور و بین مدارهای ۳۶ درجه و ۳۶ دقیقه تا ۳۸ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی و ۴۸ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۵۰ درجه و ۳۴ دقیقه طول شرقی از نصف النهار مبدا قرار دارد.

  این استان از شمال به دریای خزر،از جنوب به استان قزوین و زنجان،از شرق به استان مازندران و از غرب و شمال به استان اردبیل محدود است.گستردگی استان با ۱۴۷۱۱ کیلومتر مربع،در حدود ۹/۰ درصد از مساحت کشور را تشکیل می دهد و شمالی ترین استان کشور است.

  درباره نام گیلان و معانی واژه گیل نظرات مختلفی ابراز شده است.لغت نامه دهخدا گیلان را ماخوذ از واژه گیل به اضافه پسوند ان دانسته و افزوده است در پهلوی به معنی مملکت گلها است.زبان اکثر مردم گیلان گیلکی است.گیلکی را زبان شناسان جزو زبانهای شمال غربی ایران یا گروه زبانهای ایرانی کرانه دریای کاسپی می دانند.دیگر زبانهای این گروه عبارتند از:کردی،بلوچی،تالشی،تاتی،لهجه های مرکزی ایران.سرشماری سال ۱۳۷۵ جمعیت استان گیلان را ۲۲۴۱۸۹۶ نفر تعیین نموده است.استان گیلان بعد از استان تهران پرتراکم ترین استان کشور است.گیلان بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای ۱۱ شهرستان،۳۴ شهر،۲۷ بخش و ۹۵ دهستان است.رشت مرکز این استان است.

  اقلیم‌ سرزمین‌ گیلان به‌ آب‌ و هوای‌ معتدل‌ خزری‌ معروف‌ است‌ .كوهستان‌ تالش‌ با جهت‌ شمالی‌، جنوبی‌ و كوهستان‌ البرز با امتداد غربی‌ - شرقی‌، مانند سدی‌ از عبور بخار آب‌ دریای‌ خزر‌ و بادهای ‌مرطوب‌ شمال‌ غربی‌ به‌ داخل‌ ایران‌ جلوگیری‌ می‌كند و به‌ علّت‌ ارتفاع‌ زیاد موجب‌ بارندگی‌های‌ فراوان‌ در استان گیلان‌ می‌شود. تبخیر گسترده‌ دریای‌ مازندران‌ ضمن‌ افزایش‌ رطوبت‌ هوا در تابستان‌ و كاهش‌ آن‌ در زمستان‌، می‌انجامد. از این‌ رو، یخ‌ بندان‌ زمستانی‌ در نواحی‌ كناره‌ای‌ دریا بسیار كم‌ گزارش‌ شده‌ است‌. میزان‌ بارندگی‌ در استان‌ گیلان‌ به‌ بادهای‌ مرطوبی‌ بستگی‌ دارد كه‌ در زمستان‌ از شمال‌ غرب‌ در بهار از شرق‌ و در تابستان‌ و پاییز ازغرب‌ می‌وزند. این‌ بادها، هوای‌ مرطوب‌ دریا را به‌ سوی‌ جلگه‌ گیلان‌ می‌رانند و موجب‌ بارندگی‌های‌ فراوان‌ و طولانی‌ می‌شوند. در سال ‌ ۱۳۷۵، میزان‌ بارندگی‌ در رشت‌ ۴/۱۰۱۵ میلیمتر و تعداد روزهای‌ یخبندان‌ سالانه‌ آن ‌۲۰ روز و روزهای‌ بارانی‌ آن ۵۶1 روز گزارش‌ شده‌ است‌. متوسط‌ حداقل‌ دمای‌ رشت 6/3‌ درجه‌ سانتی‌گراد و متوسط‌ حداكثر دمای‌ آن 20/9‌ درجه‌ ثبت‌ شده‌ است.

  استان مازندران از شمال به دریای خزر،از غرب به استان گیلان،از شرق به استان گلستان و از جنوب به استانهای سمنان،قزوین و تهران محدود می شود.گستردگی این استان حدود ۲۳۷۵۶ کیلومتر مربع و حدود ۵/۱ درصد وسعت کشور را تشکیل می دهد.

  استان‌ مازندران ‌۶۴۵۴۶ كیلومتر مربع‌ مساحت‌ دارد و از این‌ نظر یازدهمین‌ استان‌ ایران‌ است‌. بر اساس ‌آخرین‌ تقسیمات‌ سیاسی‌ و اداری‌ در سال ‌ ۱۳۷۵، شهرستان‌های‌ استان‌ مازندران‌ عبارت‌اند از: بهشهر، ساری‌، قائم‌شهر، بابل‌، بابلسر، آمل‌، نور، تنكابن‌، جویبار، گلوگاه، رامسر، محمودآباد، نكا، چالوس‌، نوشهر و سوادكوه‌. شهرستان‌ ساری‌ مركز استان‌ مازندران‌ است‌. این‌ استان‌ در سال ‌ ۱۳۷۵، حدود ۲۲۰۶۸۰۰ نفر جمعیت‌ داشته‌ است‌ كه‌ از این‌ تعداد حدود ۴۶ درصد در نقاط‌ شهری‌ و ۵۴ درصد در نقاط‌ روستایی‌ سكونت‌ داشته‌اند.

  طبیعت‌ استان‌ مازندران‌ تحت‌ تأثیر عرض‌ جغرافیایی‌، سلسله‌ جبال‌ البرز، ارتفاع‌ از سطح‌ دریا، دوری‌ و نزدیكی‌ به‌ دریا، بیابان‌های‌ جنوبی‌ تركمنستان‌، وزش‌ بادهای‌ محلی‌ و ناحیه‌ای‌ و پوشش‌ گیاهی‌ و جنگلی‌ قرار دارد. به‌ همین‌ جهت‌ آب‌ و هوای‌ مازندران‌ در كانون‌های‌ مختلف‌ جغرافیایی‌ متفاوت‌ و گوناگون‌ است‌ و انواع‌ آن‌ عبارتند از: آب‌ و هوای‌ معتدل‌ خزری‌، كه‌ تابستان‌های‌ گرم‌ و مرطوب‌ و زمستان‌های‌ معتدل‌ و مرطوب‌ دارد. آب‌ و هوای‌ معتدل‌ كوهستانی‌، كه‌ زمستان‌های‌ سرد با یخبندان‌ و تابستان‌های‌ معتدل‌ و كوتاه‌ دارد. آب‌ و هوای‌ سرد كوهستانی‌، كه‌ یخبندان‌های‌ طولانی‌ و زمستان‌های‌ سرد و تابستان‌های‌ كوتاه‌ و خنك‌ دارد. ریزش‌های‌ جوی نواحی‌ كوهستانی‌ غالباً به‌ صورت‌ برف‌ است‌ كه‌ تا اواسط‌ دوره‌ گرما نیز دوام‌ می‌آورد.

  استان‌ مازندران‌ علاوه‌ بر مردم‌ بومی‌، اقلیت‌های‌ بلوچ‌، ترك‌، كرد، لر، افغان‌، گرجی‌ و ارمنی‌ را نیز در خود جای‌ داده‌ است‌ كه‌ هنوز كاملاً با اكثریت‌ محلی‌ تركیب‌ نشده‌ و بسیاری‌ از خصایص‌ قومی‌ و فرهنگی‌ خود را حفظ ‌كرده‌اند. از جمله‌ بعضی‌ تیره‌های‌ ترك‌ كه‌ در قرون‌ گذشته‌ به‌ منظور جلوگیری‌ از هجوم‌ تركمن‌ها به‌ این‌ نواحی‌ كوچانیده‌ شده‌اند، هم‌ اكنون‌ در مازندران‌ حضور دارند. مردم مازندران غالبا به زبان مازندرانی گفتگو می کنند.زبان طبری یا مازندرانی بازمانده زبان ایرانیان قدیم است که دیرتر و کمتر از سایر زبانها تحت تاثیر زبانهای بیگانه ای چون عربی،مغولی و ... قرار گرفته است.