RSS  

  استان کردستان با مساحتي  حدود 28235 کيلومتر مربع در غرب ايران ، در مجاور خاک عراق بين 34 درجه و 44 دقيقه تا 36 درجه و 30 دقيقه عرض شمالي و 42 درجه و 31 دقيقه تا 48 درجه و 16 دقيقه طول شرقي از نصف النهار مبدا قرار دارد.استان کردستان از شمال به استان هاي آذربايجان غربي و زنجان و از شرق به استان همدان و زنجان و از جنوب به استان کرمانشاه و از غرب به کشور عراق محدود مي شود.

  استان کردستان بر اساس آخرين آمارگيري و تقسيمات کشوري داراي هشت شهرستان ، دوازده شهر مي باشد.براساس نتايج سرشماري نفوس و مسکن سال 1375 جمعيت استان کردستان 1346383 نفر بوده است.کردها يکي از شعبه هاي مشهور نژاد آريايي هستند که حدود دو هزار سال پيش از ميلاد مسيح به شمال غربي و شرقي درياي اروميه مهاجرت نموده اند و محققان در آريايي بودن آنها شکي ندارند.مردم کردستان به زبان کردي سخن مي گويند.

  زبان کردي يکي از قديمي ترين زبانهاي ايراني است.زبان کردي يکي از شاخه هاي زبان مادي است که بقاياي آن (زبان مادي) در گويش هاي تاتي ، تالشي ، آذري ، گيلاني ، طبري ، سمناني ، اوراماني و ... محفوظ مانده است.گويش هاي کردي شامل آماديه هايي در کردستان غربي ، اوراماني ، باجلاني ، بانه اي ، کرمانشاهي ، پاوه اي ، زازا ، سليمانيه اي ، سنندجي ، کندوله اي ،گوراني ، لکي و مريواني است.

  از لحاظ اقلیمی و طبیعی استان كردستان منطقه ای كوهستانی می باشد كه دشت های مرتفع و دره های پهن نیز در پهنه منطقه گسترده شده اند . اختلاف ارتفاع بین بلندترین و پست ترین نقاط استان به حدود 2400 متر می رسد . كوه شاهو با ارتفاع 3300 متر بلندترین و منطقه آلوت در بانه با ارتفاع حدود 900 متر كم ارتفاع ترین نقطه استان می باشد . كه این اختلاف ارتفاع خود باعث به وجود آمدن اقلیم های متفاوت می گردد و این موضوع از لحاظ ارتباط با بحث توریسم بسیار حائز اهمت است . بیشترین میزان بارندگی مربوط به شهرهای مریوان و بانه حدود 800 میلی متر در سال و كم ترین میزان بارندگی در ناحیه شرق حدود 400 میلی متر و در قسمت مركزی استان یعنی سنندج نزدیك به 500 میلی متر در سال است .
  از آنجا كه تنوع اقلیمی و وجود عوارض طبیعی و توپوگرافی در مقایسه با یكنواختی ، پتانسیل مهم توریستی به شمار می رود از این لحاظ استان كردستان دارای جاذبه های متنوع و ارزشمندی است . بر اساس استانداردهای جهانی دمای مطلوب و مناسب برای جهانگردان در سطح جهانی بین 20 تا 25 درجه سانتی گراد می باشد . با توجه به میانگین دمای روزانه استان ، از اواسط اردیبهشت تا اواسط مهر ماه بهترین ایام برای جذب جهانگردان تفریحی تابستانه می باشد و میانگین دمای ماه های این دوره از 22 تا 28 درجه سانتی گراد متغیر است . همچنین دو ماهه اول سال نیز یعنی فروردین و اردیبهشت به علت بارندگی های زیاد و در نتیجه سرسبزی منطقه بهترین زمان برای برگزاری تورهای طبیعی و دیدار مسافران از طبیعت كردستان است .

 در فصل زمستان با توجه به سردی هوا و طول دوره یخبندان و با در نظر گرفتن شرایط خاص جغرافیایی و ارتفاع زیاد شهر های استان و وجود ارتفاعات بلند ، بارش های جوی زمستانه اغلب به صورت برف است كه در این رابطه تعداد روزهای یخبندان در این ناحیه حائز اهمیت می باشد و بر اساس بررسی های انجام شده تعداد روزهای یخبندان در بیجار 160 روز در سال در منطقه سنندج و كامیاران 110 روز در سال ، در منطقه سقز و دیواندره 113 روز در سال و در منطقه مریوان و بانه به 85 وز در سال می رسد و از این حیث زمینه های بسیار مناسبی را برای ورزش های زمستانه به ویژه ورزش نشاط بخش و هیجان انگیز اسكی روی برف به وجود می آورد .

سکوت هرگز اشتباه نمی کند

  در گاه شمار ایرانیان روزگار باستان آبان روز ، آبان ماه (دهمین روز ماه هشتم) آبانگان خوانده شده و ویژه ستایش و بزرگداشت آبان (نام دیگر آناهیتا) ایزد بانوی آبهای روی رمین و نگاهبان پاکی و بی آلایشی در جهان هستی است.آناهیتا در اسطوره های ایرانی،یکی از تابناک ترین چهره ها و یکی از کارآمدترین نقش ورزان است و در اوستا،سرود بلند و زیبایی به نام آبان یشت با خیال نقش هایی دل پذیر ، ویژه نیایش و ستایش اوست: " ... اوست برومندی که در همه جا بلند آوازه است." و یا "من اهورا مزدا او را به نیروی خویش،هستی بخشیدم تا خانه و روستا و شهر و کشور را بپرورم و پشتیبان و پناه بخش و نگاهبان باشم..."

  در دوره ای از تاریخ باستان،ایزد بانو آناهیتا ، یکی از مینویان سر امد و پرستیدنی به شمار می آمده و پرستشگاههای ویژه خود را داشته است.پیشکشهایی که پهلوانان و شهریاران به نزد او می برده اند و گزارش آنها را در بندهای ۲۱ تا ۸۳ آبان یشت می خوانیم گواه پایگاه والای ایزدینه اوست.گل نیلوفر آبی (لوتوس) ویژه این ایزد بانوست و دلیل این همه سنگ نگاره از این گل در تخت جمشید و جاهای دیگر،چیزی جز بزرگداشت او و نمایش حضور فراگیرش در زندگی ایرانیان نمی تواند باشد.جشن آبانگان جشنی است در گرامیداشت ستاره روان درخشان (آناهید یا زهره) و رود پهناور و خروشان (اردوی یا آمو) و بعدها ایزد بانوی بزرگ آب ها در ایران.

  "اردوی سوره آناهیتا" (Ardavi – Sura Anahita ) ایزد بانوی ایرانی بسیار برجسته ای است که نقش مهمی در آیین های ایرانی دارد و پیشینه ستایش و بزرگداشت این ایزد بانو در فرهنگ ایرانی به دوره های پیش از زرتشتی در تاریخ ایران می رسد.بخش بزرگی در کتاب اوستا به نام آبان یشت که یکی از باستانی ترین یشت ها می باشد به این ایزد بانو اختصاص دارد، در این یشت او زنی است جوان،خوش اندام،بلند بالا،زیبا چهره،با بازوان سپید و اندامی برازنده،کمربند تنگ بر میان بسته،به جواهر آراسته،با طوقی زرین بر گردن،گوشواری چهر گوش در گوش،تاجی با صد ستاره هشت گوش بر سر،کفش های درخشان در پا،با بالا پوشی از پوست،اناهید گردونه ای دارد با چهار اسب سفید به فرمان اهورا مزدا،باران و برف و تگرگ را فرو می باراند.

  نیایشگاه های اناهیتا معمولا در کنار رودها بر پا میشده و زیارتگاههایی که امروزه با نام دختر و بی بی مشهور هستند و معمولا در کنار آن ها آبی جاری است می تواند بقایای آن نیایشگاهها باشد.بزرگترین نیایشگاه آناهیتا معبدی است 2200 ساله به همین نام در شهر کنگاور در استان کرمانشاه.برخی حتی سفره های نذری با نام بی بی (همچون بی بی سه شنبه) را بازمانده آیین های مربوط به آناهیتا می دانند.آناهیتا همتای ایرانی آفرودیت ، الهه عشق و زیبایی در یونان و ایشتر الهه بابلی به شمار می رود.

  واژه­ی «آب» که جمع آن «آبان» است در اوستا و پهلوی «آپ» و در سانسکریت «آپه» Apa و در فارسی هخامنشی «آپی» می­باشد.این آخشیج (عنصر) همانند آخشیج­های اصلی دیگر چون آتش و خاک و هوا در آیین­های ایرانیان باستان مقدس است و آلودن آن گناهی بس بزرگ است. برای هریک از چهار آخشیج امشاسپندی (فرشته) ویژه نامگذاری شده است. به گواهی اوستا و نامه­های دینی پهلوی، ایرانیان آخشیج­های چهارگانه را که پایه­ی نخستین زندگی است، می­ستودند.

  در جشن آبانگان، پارسیان به ویژه زنان در کنار دریا یا رودخانه­ها، فرشته­ی آب را نیایش می­کنند. ایرانیان کهن آب را پاک (مقدس) می­شمردند و هیچ­گاه آن­را آلوده نمی­کردند و آبی را که اوصاف سه­گانه­اش (رنگ - بو - مزه) دگرگون می­شد برای آشامیدن و شستشو به­کار نمی­بردند.

هرودوت می­آورد:  "... ایرانیان در میان آب ادرار نمی­کنند، آب دهان و بینی در آن نمی­اندازند و در آن دست و روی نمی­شویند ..."

استرابون جغرافیدان یونانی نیز می­آورد:  "... ایرانیان در آب روان، خود را شستشو نمی­دهند و در آن لاشه، مردار و آن­چه که نا پاک است نمی­اندازند ..."

  ابوریحان در آثار الباقیه می آورد:  "... آبان روز دهم آبان ماه است و آن را عید می­دانند که به جهت همراه بودن دو نام، آبانگان می­گویند. در این روز زو(zoo pesar) پسر طهماسپ از سلسله­ی پیشدادیان به شاهی رسید، مردم را به کندن قنات­ها و نهرها و بازسازی آن­ها فرمان داد، در این روز به کشورهای هفت­گانه خبر رسید که فریدون ، بیوراسب (ضحاک - آژی دهاک) را اسیر کرده، خود به پادشاهی رسیده و به مردم دستور داده است که خانه و زندگی خود را دارا شوند..."

  در روایت دیگرى آمده است كه پس از هشت سال خشكسالى در ماه آبان باران آغاز به باریدن كرد و از آن زمان جشن آبانگان پدید آمد.زرتشتیان نیز در این روز همانند سایر جشن­ها به آدریان­ها (آتشكده­ها) مى­روند و پس از آن براى گرامیداشت مقام فرشته­ی آب­ها، به كنار جوى­ها و نهرها و قنات­ها رفته و با خواندن اوستاى آبزور (بخشى از اوستا كه به آب و آبان تعلق دارد) كه توسط موبد خوانده مى­شود، اهورامزدا را ستایش كرده و درخواست فراوانى آب و نگهدارى آن را كرده و پس از آن به شادى مى­پردازند.